Wst?p: Kortykosteroidoterapia jest wed?ug aktualnych wytycznych WASOG/ATS/ERS leczeniem pierwszego rzutu u chorych na przewlek?? sarkoidoz?. Jest to leczenie obarczone wysokim ryzykiem wyst?pienia objawów ubocznych, które pogarszaj? rokowanie odleg?e. J ednocze?nie nie ma pewno?ci, ?e glikokortykosteroidy (GKS) modyfikuj? naturalny przebieg choroby. Celem pracy
[...] Read more.
Wst?p: Kortykosteroidoterapia jest wed?ug aktualnych wytycznych WASOG/ATS/ERS leczeniem pierwszego rzutu u chorych na przewlek?? sarkoidoz?. Jest to leczenie obarczone wysokim ryzykiem wyst?pienia objawów ubocznych, które pogarszaj? rokowanie odleg?e. J ednocze?nie nie ma pewno?ci, ?e glikokortykosteroidy (GKS) modyfikuj? naturalny przebieg choroby. Celem pracy by?a ocena skuteczno?ci i bezpiecze?stwa leczenia metotreksatem (MTX) w monoterapii chorych na przewlek?? sarkoidoz? p?ucn?.
Materia? i metody: Do leczenia zakwalifikowano 50 chorych na przewlek?? sarkoidoz? p?uc potwierdzon? badaniem histopatologicznym, 28 M i 22 K, w ?rednim wieku 45.55 ± 8.9 roku, ze ?rednim czasem trwania choroby do w??czenia MTX wynosz?cym 12.34 ± 20.49 roku. W latach 2004–2013 zastosowano u tych chorych MTX w monoterapii, w dawkach 10 mg lub 15 mg tygodniowo. Czterdziestu jeden pacjentów by?o wcze?niej leczonych GKS. Wszyscy mieli wykonywane badania laboratoryjne, czynno?ciowe oraz radiologiczne uk?adu oddechowego przed rozpocz?ciem leczenia i w trakcie monitorowania skuteczno?ci (co 6 miesi?cy) oraz bezpiecze?stwa terapii (co 4–6 tygodni). Do analizy statystycznej oceniaj?cej skuteczno?? leczenia w??czono 49 chorych. Na podstawie retrospektywnej analizy wyników bada? czynno?ciowych (FEV1, FVC, TLC, DLCO) wykonanych na zako?czenie leczenia, w porównaniu z wynikami bada? czynno?ci p?uc przed podaniem MTX (poprawa o 10% w zakresie FEV1, FVC, TLC lub o 15% DLCO), wyodr?bniono chorych, u których stwierdzono obiektywn?, istotn? popraw? wska?ników czynno?ciowych p?uc po leczeniu (grupa “z obiektywn? popraw? po leczeniu”).
Wyniki: Okres leczenia wynosi? od 6 do 24 miesi?cy, ?rednio 60.75 ± 34.1 tygodnia. W ca?ej grupie istotn? popraw? po leczeniu MTX stwierdzono dla SaO
2 min (%) (
p = 0.043) oraz dla DSaO
2 (%) (
p = 0.048) ocenianej w czasie testu 6-minutowego marszu. Istotnie lepsze efekty leczenia uzyskano w grupie otrzymuj?cej 15 mg MTX tygodniowo oraz u chorych, którzy otrzymali sumarycznie wi?ksz? dawk? MTX podczas ca?ej kuracji. Istotn? statystycznie ró?nic? po 6 miesi?cach leczenia mi?dzy grupami leczonymi 15 mg v. 10 mg tygodniowo stwierdzono dla DLCO% pred (73.27 ± 12.7 vs. 63.15 ± 16.4;
p = 0.03). Obiektywn? popraw? po leczeniu stwierdzono u 25 pacjentów (55%). Chorzy, u których stwierdzono obiektywn? popraw? po MTX, mieli wyj?ciowo istotnie ni?sze warto?ci TLC i FVC w porównaniu z grup? bez poprawy po MTX. Po zako?czeniu leczenia jedyn? istotnie statystycznie ró?nic? mi?dzy obiema grupami obserwowano w zakresie DLCO. U 11 chorych (22%) przerwano leczenie z powodu objawów ubocznych. Najcz??ciej obserwowanym objawem ubocznym leczenia by? wzrost wska?ników w?trobowych (10 chorych, 20%). U 4 osób stwierdzono powik?ania infekcyjne. U ?adnego chorego nie stwierdzono powik?a? zagra?aj?cych ?yciu.
Wnioski: Metotreksat w monoterapii mo?e by? bezpieczn? i skuteczn? alternatyw? dla steroidów. U cz??ci chorych nale?y spodziewa? si? obiektywnej poprawy czynno?ci p?uc po leczeniu. Wskazane s? dalsze badania w poszukiwaniu wska?ników prognozuj?cych skuteczno?? leczenia.
Full article